Ortadoğu’nun barut fıçısı bir kez daha patladı. İran ile İsrail arasında yıllardır biriken öfke, artık örtülü gerilim sınırını aşarak açık çatışmaya evrildi. Taraflar birbirlerini hedef alan saldırılarla bölgeyi savaş alanına çevirirken, resmî bir savaş ilanı yapılmamış olsa da fiili çatışma hali yaşanıyor. Yedinci gününe giren bu yüksek tansiyonlu süreç, sadece bölgeyi değil, küresel güç dengelerini de sarsıyor. Dünya, her an daha büyük bir yangına dönüşebilecek bu krizi endişeyle izliyor.
İran, İsrail’i bölgedeki en büyük tehdit olarak görüyor ve özellikle Filistin meselesi üzerinden sert tepkiler gösteriyor. Bu doğrultuda Tahran, yıllardır desteklediği silahlı yapılarla birlikte hareket ediyor.
İran’ın başlıca müttefikleri arasında Lübnan’daki Hizbullah ve Yemen’deki Husiler yer alıyor. Her iki yapı da İsrail’e yönelik saldırı tehdidini açıkça dile getirirken, İran’dan hem maddi hem de lojistik destek alıyor.
Uluslararası cephede ise Rusya dikkat çekiyor. Kremlin’den yapılan son açıklamada Vladimir Putin, “İran’ın nükleer enerji hakkı güvence altına alınabilir; İsrail’in güvenlik kaygıları da giderilebilir. Bu savaşı bitirmenin yolları var” diyerek dengeli ancak İran’a yakın duran bir tutum sergiledi.
Bir diğer çarpıcı açıklama ise Kuzey Kore lideri Kim Jong-un'dan geldi. "Talep gelirse İran'a yardım göndermekten çekinmeyiz" diyen Kim, Batı’yı sert ifadelerle hedef aldı: “Küresel emperyalizmin paralı askerlerini uyarıyoruz.”
İsrail, geleneksel müttefiki olan Amerika Birleşik Devletleri başta olmak üzere, pek çok Batı ülkesinden koşulsuz destek alıyor. Beyaz Saray, İsrail’in güvenliğini "kırmızı çizgi" ilan ederken, milyarlarca dolarlık askeri yardım paketlerini devreye aldı.
ABD eski Başkanı Donald Trump, İran’ı nükleer tehdit olarak tanımlayarak, “Teslim olmazlarsa nükleer tesislerini vururuz” tehdidini savurdu.
Avrupa’da ise Birleşik Krallık, Almanya ve Fransa, İsrail’in “meşru müdafaa hakkını” savunarak diplomatik destek sunuyor.
Son yıllarda İsrail ile ilişkilerini normalleştiren Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn ve Suudi Arabistan gibi Körfez ülkeleri de İran karşıtı cephede konumlanıyor.
Türkiye, çatışmaların başından bu yana hem insani hem de siyasi bir perspektifle süreci takip ediyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, son grup toplantısında yaptığı açıklamada İsrail’in saldırgan tutumuna sert çıktı:
“Netanyahu, Hitler’i çoktan geride bırakmıştır. İsrail’in İran’a yönelik saldırıları haydutluktur. İran’ın kendisini savunma hakkı meşrudur.”
Ayrıca Türkiye’nin tüm senaryolara karşı hazırlıklı olduğunu vurgulayan Erdoğan, “Biz bakkal işletmiyoruz. Türkiye Cumhuriyeti’ni yönetiyoruz” diyerek ülkenin güçlü duruşunu ortaya koydu.
Küresel ekonomik güç Çin, hem İran ile stratejik ortaklık yürütüyor hem de İsrail’le ticari ilişkilerini sürdürüyor. Pekin yönetimi, çatışmaların bölgesel istikrarsızlığa yol açmasından endişe duyduğunu belirterek diplomatik çözüm çağrısını yineledi.
Çin’in bu “denge politikası”, taraf seçmek yerine krizden en az zararla çıkma çabasının işareti olarak görülüyor.
İran-İsrail hattındaki çatışmalar sadece iki ülkeyi değil, tüm bölgeyi ve küresel dengeleri etkiliyor. Vekil güçler üzerinden yürütülen operasyonlar, istihbarat savaşları ve füze saldırıları gün geçtikçe daha yıkıcı hale geliyor.
Enerji piyasalarında dalgalanmalara neden olan bu savaş, dünya kamuoyunu alarma geçirdi. Şimdi herkes şu sorunun cevabını arıyor: Bu yangın daha ne kadar büyüyecek?
