Dünyanın farklı noktalarında başlatılan yeni çalışmalar, trafik ışıklarına dördüncü bir rengin eklenmesini gündeme taşıdı. Bu kez konuşulan renk beyaz ve iddialara göre bu ışık, trafiğin geleceğini baştan yazacak.
Otonom araçların hızla yayılması, klasik trafik sistemlerini yetersiz hale getirmeye başladı. Uzmanlara göre mevcut kırmızı–sarı–yeşil düzeni, sürücüsüz araçların yoğun olduğu şehirlerde trafiği yönetmekte zorlanıyor. Bu nedenle dördüncü bir ışık rengiyle tamamen yeni bir dönem başlatılması hedefleniyor.
Bu çarpıcı projenin arkasında ABD’deki Kuzey Carolina Eyalet Üniversitesi bulunuyor. Üniversitenin geliştirdiği sistemde, yeşil ışığın hemen altına yerleştirilecek beyaz sinyal, özellikle otonom araçlara hitap edecek.
Beyaz ışık, sürücüsüz araçlara “takip et, akışı bozma” mesajı verecek. Otonom araçlar bu sinyale göre hareket ederken, direksiyon başındaki sürücüler ise mevcut trafik düzenini izlemeyi sürdürecek. Yani beyaz ışık, insanlardan çok yapay zekâya seslenecek.
Yapılan çalışmalara göre beyaz ışıklı sistem, kavşaklardaki karmaşayı azaltabilir. Uzmanlar, bu uygulamanın seyahat sürelerini yüzde 10’a kadar kısaltabileceğini ve yakıt tüketimini ciddi ölçüde düşürebileceğini belirtiyor. Daha az bekleme, daha akıcı trafik ve daha düşük emisyon hedefleniyor.
Yeni sistem şu an Kuzey Carolina’da deneme aşamasında. Özellikle yaya trafiğinin sınırlı olduğu limanlar ve kontrollü bölgelerde testler yürütülüyor. Henüz sınırlı bir alanda uygulanıyor olsa da, başarılı sonuçlar alınması halinde otonom araç oranı yüksek şehirlerin bu sistemi hızla benimseyebileceği konuşuluyor.
Uzmanlar, beyaz ışığın etkili olabilmesi için trafikteki araçların en az yüzde 30–40’ının otonom olması gerektiğini vurguluyor. Bu oranın kısa vadede yakalanması zor görülse de, proje geleceğin şehirlerine hazırlık olarak değerlendiriliyor.
Trafik ışıkları ilk kez değişmiyor. 1920’li yıllarda, kırmızıdan yeşile ani geçişler kazalara yol açınca, Detroitli polis memuru William Potts sarı ışık fikrini ortaya atmıştı. Bugün dünyanın her yerinde kullanılan üç renkli sistemin yayılması tam 15 yıl sürmüştü.
Şimdi benzer bir hikâye beyaz ışık için yazılabilir.
