Yapılan analizler, eserin en az 67 bin 800 yıl öncesine ait olduğunu gösteriyor ve bu bulgu doğrulanırsa, Sulawesi’deki el izi dünyanın bilinen en eski mağara resmi olarak kayıtlara geçecek.
Resimdeki parmak izleri, araştırmacılara göre bilerek bozulmuş ve pençe benzeri bir forma sokulmuş. Bu detay, sadece bir iz bırakma çabasını değil, bilinçli bir soyutlama ve sembolik düşünceyi işaret ediyor. Yani insan hayal gücünün sanıldığından çok daha erken ve Avrupa dışı bir coğrafyada geliştiği ortaya çıkıyor.
Uzun yıllar boyunca yaratıcı sıçramanın Avrupa’da, Buz Çağı’nda gerçekleştiği düşünülüyordu. Ancak Sulawesi’de son on yılda yapılan keşifler bu görüşü ciddi biçimde sorgulatıyor. Daha önce bölgede, 40 bin, 44 bin, 51 bin ve hatta 70 bin yıla yaklaşan hayvan figürleri, av sahneleri ve insan betimlemeleri bulunmuştu.
Yeni el resmi, yaratıcı düşüncenin ani bir Avrupa mucizesi olmadığını, Homo sapiens’in Afrika’dan çıkışından önce veya hemen sonrasında zaten bu zihinsel kapasiteye sahip olduğunu gösteriyor.
Avustralya’daki Griffith University’den Adam Brumm, BBC’ye yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“90’ların sonuna kadar bize öğretilen, yaratıcı düşüncenin Avrupa’da birdenbire ortaya çıktığıydı. Oysa bugün Endonezya’da, modern insan davranışına ait neredeyse tüm özellikleri görüyoruz. Avrupa merkezli anlatıyı sürdürmek giderek zorlaşıyor.”
Brumm ayrıca, Neandertallere atfedilen İspanya’daki mağara resimlerinin tartışmalı olduğunu ve yaratıcılığa dair net kanıt sunmadığını hatırlatıyor.
Sulawesi, Asya anakarası ile Avustralya-Yeni Gine kara kütlesi Sahul arasında stratejik bir konumda bulunuyor. Yeni bulgular, modern insanların bu bölgeye daha erken ulaştığını ve Avustralya’ya göç eden topluluklarla bağlantılı olabileceğini gösteriyor.
Endonezya Ulusal Araştırma ve İnovasyon Ajansı’ndan araştırmacılar, Sulawesi’deki el izlerinin, kuzey Avustralya’da yaklaşık 65 bin yıl öncesine tarihlenen tartışmalı kanıtları güçlendirdiğini belirtiyor.
Araştırmalara katılan Maxime Aubert, her yeni keşfin insan hayal gücünün tarihini biraz daha geriye ittiğini söylüyor. Güney Afrika’daki Blombos Mağarası’nda bulunan 70-100 bin yıl öncesine tarihlenen süs eşyaları ve gravürler de bu görüşü destekliyor.
Sulawesi’deki el resmi, insanın dünyaya yalnızca tepki veren bir canlı değil, onu temsil eden, dönüştüren ve anlamlandıran bir varlık olduğunu gösteren çok erken bir işaret olarak öne çıkıyor.
Bu keşif, yaratıcı zekânın Avrupa merkezli anlatısını çökertiyor ve insanın sanatsal hayal gücünün çok daha eski ve küresel bir geçmişe sahip olduğunu kanıtlıyor. Sulawesi’nin taşlarına kazınmış bu el izi, insanlık tarihinin yeniden yazılması gereken bir dönüm noktası olarak kayıtlara geçiyor.
