Yaklaşık 4,5 saat süren maraton toplantı, yalnızca Moskova’nın değil, Washington’dan Brüksel’e kadar tüm başkentlerin dikkatle izlediği bir güç gösterisine dönüştü.
Putin’in sözleri; barış ihtimalinden yeni askeri hamlelere, NATO’ya açık tehditlerden ABD iç siyasetine kadar uzanan geniş bir cephede yankı uyandırdı.
Toplantının ana gündemini oluşturan Ukrayna savaşıyla ilgili konuşan Putin, Rus ordusunun sahadaki üstünlüğünü net ifadelerle dile getirdi. Cephe hattında kontrolün Rusya’da olduğunu savunan Kremlin lideri, savaşın artık bir “yıpratma süreci” olmaktan çıktığını ve Moskova’nın hedeflerine adım adım yaklaştığını söyledi.
“Birliklerimiz tüm temas hattı boyunca ilerliyor. Bazı bölgelerde hızlı, bazı bölgelerde daha temkinliyiz ama gerçek değişmiyor: Ukrayna güçleri geri çekiliyor” diyen Putin, yıl sonuna kadar yeni kazanımlar elde edileceğini iddia etti.
Putin, Moskova’nın barış görüşmelerine kapıyı tamamen kapatmadığını vurguladı ancak bu kapının tek yönlü açılacağını açıkça ortaya koydu. Kremlin liderine göre barış, ancak Rusya’nın “kök nedenler” olarak tanımladığı taleplerin kabul edilmesiyle mümkün.
Bu talepler arasında: Rus ordusunun kontrolündeki dört kilit bölgenin tamamının Rus toprağı olarak tanınması 2014’te ilhak edilen Kırım’ın statüsünün tartışmaya kapatılması Ukrayna’nın doğusunda henüz ele geçirilmemiş bazı bölgelerden Kiev güçlerinin çekilmesi yer alıyor. Kiev yönetimi ise bu talepleri “teslimiyet” olarak değerlendirerek kesin bir dille reddediyor.
Toplantının en çok konuşulan bölümlerinden biri ise Putin’in ABD Başkanı Donald Trump’la ilgili sözleri oldu. Rus lider, Ağustos ayında Alaska’da yapılan görüşmelerde, savaşın sona erdirilmesine yönelik bazı başlıklarda Trump’la “pratik olarak mutabakata vardıklarını” açıkladı.
Bu ifade, Washington kulislerinde “ABD-Rusya hattında yeni bir diplomatik kanal mı açılıyor?” sorusunu gündeme getirdi. Ancak Putin, Avrupa’nın ve Kiev’in ABD merkezli barış planı üzerinde değişiklik talep etmesini kesin bir dille reddetti.
Putin, Ukrayna’nın NATO üyeliği konusundaki kırmızı çizgilerini bir kez daha kalın harflerle çizdi. İttifak üyesi ülkelerin Ukrayna topraklarına asker konuşlandırmasının kabul edilemez olduğunu belirten Putin, bu tür birliklerin “meşru askeri hedef” sayılacağını söyledi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’ye de sert sözlerle yüklenen Putin, Batı’nın Rusya’yı tehdit olarak göstermesini “suni bir korku senaryosu” olarak nitelendirdi. Trump’ın son ulusal güvenlik stratejisinde Rusya’nın doğrudan düşman olarak tanımlanmamasına dikkat çeken Putin, “Ana NATO ülkesi bizi düşman görmüyorsa, bu savaş hazırlığı kime karşı?” diye sordu.
Putin, Avrupa elitlerini de ABD iç siyasetine müdahale etmekle suçladı. 2024 seçimlerinde Demokrat aday Kamala Harris’e verilen açık desteğin “küstahça” olduğunu savunan Kremlin lideri, bu çevrelerin şimdi ABD Kongre ara seçimlerinden sonra Beyaz Saray üzerindeki baskının artmasını umut ettiğini iddia etti.
Bu açıklamalar, Rusya’nın Batı’daki siyasi bölünmeleri yakından takip ettiğini ve stratejik hesaplarını buna göre şekillendirdiğini bir kez daha gözler önüne serdi.
Putin, Avrupa Birliği’nin dondurulmuş Rus varlıklarını Ukrayna’ya destek amacıyla kullanma planlarına sert tepki gösterdi. Bu adımı “uluslararası hukukun ihlali” olarak nitelendiren Putin, böyle bir hamlenin Euro bölgesine olan güveni sarsacağını ve küresel yatırımcıları kaçıracağını söyledi.
Ukrayna ekonomisinin iflasın eşiğinde olduğunu öne süren Putin, Kiev’in Batı’dan gelen nakit akışına bağımlı hale geldiğini savundu.
Putin, 2024 yılı içinde Rus ordusuna katılan gönüllü asker sayısının 400 bini aştığını açıkladı. Kremlin, savaşın yalnızca gönüllülerle sürdürüldüğünü belirtse de, bazı insan hakları örgütleri zorunlu askerlerin sözleşme imzalamaya zorlandığı yönünde iddialar ortaya atıyor.
Tüm bu sert mesajların arasında toplantıya renkli anlar da damga vurdu. Kırmızı papyonlu genç bir gazeteci, soru hakkını kız arkadaşına canlı yayında evlenme teklif etmek için kullandı. Teklifin kabul edilmesi salonda alkışlarla karşılanırken, Putin düğün için para toplanması konusunda espri yaptı.
Bir askerin dul eşinin emekli maaşı ödemelerindeki gecikmeye ilişkin sorusu üzerine ise Putin kamuoyu önünde özür diledi ve sorunun derhal çözüleceği sözünü verdi.
Putin’in açıklamaları, Moskova’nın barışa kapıyı kapatmadığını ancak harita ve şartlar konusunda geri adım atmayacağını net biçimde ortaya koydu. Batı’ya “top sizde” mesajı gönderen Kremlin, askeri ve diplomatik baskıyı aynı anda sürdürmeye kararlı görünüyor.
