Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi’nde yaşanan bir soruşturma üzerine alınan karar, sendikal haklar ile görev suçu arasındaki sınırı net bir şekilde ortaya koydu.

Sendika Üyeliği ve Görev Suçu Ayrımı

Danıştay kararına göre, kamu görevlilerinin sendikaya üye olma, üyelikten çekilme veya üyelikten çıkarılma gibi işlemleri görev suçu kapsamına girmez. Sendikalar, kamu görevlilerinin ekonomik, sosyal ve mesleki haklarını korumak amacıyla kurdukları özel hukuk tüzel kişilikleridir.

Kararda ayrıca şu noktalar vurgulandı:

Üyelik ve üyelikten çekilme işlemleri özel hukuk kurallarına tabidir.

Bu tür ihtilaflar, kamu kurumlarının görev alanı dışında olup iş mahkemelerinde çözülür.

Kamu kurumları, yalnızca aidat kesintisi ve üyelik bildirimleri ile sınırlı olarak sürece dahil olur.

Gerçeğe Aykırı Form Düzenlemek Görev Suçu Değil

Soruşturmanın merkezinde, bir sağlık teknisyeni ve birkaç hemşirenin, sendika üyelik ve çekilme formlarını gerçeğe aykırı olarak düzenledikleri iddiası yer alıyordu. Danıştay, bu fiillerin Hastanedeki görevlerinden kaynaklanmadığını ve görev suçu kapsamında değerlendirilemeyeceğini açıkladı.

Kararda, sendika üyeliğine ilişkin ihtilafların yalnızca özel hukuk çerçevesinde iş mahkemelerinde çözülebileceği vurgulandı.

Ceza Soruşturması Genel Hükümlere Göre Yürütülecek

Danıştay, Manisa İl İdare Kurulu’nun men-i muhakeme kararını iptal etti. Artık söz konusu kamu görevlileri hakkında soruşturma, 2547 sayılı Kanun kapsamında değil, doğrudan genel hükümler çerçevesinde Cumhuriyet Savcılığı tarafından yürütülecek.

Karar, üniversitelerde ve kamu kurumlarında görev yapan memurlar için önemli bir emsal niteliğinde. Sendikal hakların, görevden bağımsız olarak korunması gerektiği net bir şekilde ortaya konmuş oldu.

Sendikal Haklar ve Kamu Görevlileri

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’na göre:

Sendikaya üyelik başvurusu, üç nüsha doldurulup imzalandığında ve sendika tarafından kabul edildiğinde geçerlidir.

Üyeliğe kabul edilmeyen kamu görevlisi, 30 gün içinde iş mahkemesine başvurma hakkına sahiptir.

Danıştay’ın kararıyla, sendikal haklar ve kamu görevleri arasındaki sınır daha da netleşmiş oldu. Artık sendika üyeliği, üyelikten çekilme ve üyelikten çıkarılma işlemleri, görev suçu soruşturmasının kapsamına girmiyor.

İşte o karar

Danıştay’dan Manisa’daki sendika soruşturmasına kritik karar

T.C.
 D A N I Ş T A Y
 BİRİNCİ DAİRE
 Esas No: 2024/994
 Karar No: 2024/1000

Şüpheliler:
1- . - Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Patoloji Laboratuvarında Sağlık Teknikeri
2- . - Aynı Hastanede Hemşire
3- . - Aynı Hastanede Hemşire
4- . - Aynı Hastanede Hemşire
5- . - Aynı Hastanede Hemşire
6- . - Aynı Hastanede Hemşire
7- . - Aynı Hastanede Hemşire
8- . - Aynı Hastanede Hemşire

Suçlamalar ve soruşturma kapsamı

Suçları:
1- Hafsa Sultan Hastanesinde Sağlık Teknisyeni olarak görev yapan şikayetçi .'nın . Sendikası (.) üyeliğinden çekildiğine ilişkin gerçeğe aykırı 31.1.2018 tarihli Kamu Görevlileri Sendikaları Kamu Görevlisinin Üyelikten Çekilme Bildirim Formunu düzenlemek suretiyle özel belgede sahtecilik yapmak.
2- Şikayetçinin . Sendikasına (.) üyeliğine ilişkin 26.2.2018 tarihli gerçeğe aykırı Kamu Görevlileri Sendikalarına Üyelik Formunu düzenlemek suretiyle özel belgede sahtecilik yapmak.

Suç Tarihi: 2018 Yılı
 İncelenen Karar: Manisa Valiliği İl İdare Kurulunun 24.4.2024 tarih ve Esas No:20055, Karar No:2 sayılı men-i muhakeme kararı.
 Karara İtiraz Eden: Yok
 İnceleme Nedeni: Yasa gereği kendiliğinden

Manisa Valiliği İl İdare Kurulu Müdürlüğünün 23.5.2024 tarih ve E.84588 sayılı yazısı ekinde gönderilen soruşturma dosyası ile söz konusu İl İdare Kurulu kararı, Tetkik Hakimi Gökhan Günhan’ın açıklamaları dinlendikten sonra 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 53. maddesi uyarınca incelendi.

Danıştay’ın değerlendirmesi

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun 3. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde, sendikanın kamu görevlilerinin ortak ekonomik, sosyal ve mesleki hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluş olduğu belirtiliyor. Kanun’un 14. maddesinde ise, sendikaya üyeliğin, kamu görevlisinin üç nüsha doldurup imzaladığı üye formu ile başvurması ve başvurunun sendika yetkili organınca kabul edilmesiyle kazanılacağı, üyeliğe kabul edilmeyen kamu görevlisinin 30 gün içinde iş mahkemesinde dava açma hakkına sahip olduğu hüküm altına alınmıştır.

Bu çerçevede, kamu görevlilerinden oluşsa da özel hukuk tüzel kişisi olan sendikalara üyelik, üyelikten çekilme ve çıkarılma gibi faaliyetler özel hukuk hükümlerine tabidir. İhtilaflar da iş mahkemelerinde çözülür. Sendika üyesinin görev yaptığı kurum veya kuruluş, sadece aidat kesintisi ve üyelik bildirimleri ile sınırlı olarak sürece dahil olur.

Kararın sonucu

Şikayetçinin iddialarının, ilgili kamu görevlilerinin Hastanedeki görevlerinden kaynaklanmadığı, dolayısıyla sendika üyeliğinden çekilme ve sendikaya üyelik fiillerinin görev suçu kapsamında olmadığı tespit edildi. Bu nedenle, adı geçenler hakkında 2547 sayılı Kanun kapsamında ceza soruşturması yapılamayacağı ve yetkili kurulca men-i muhakeme veya lüzum-u muhakeme yolunda karar alınamayacağı belirtildi.

Danıştay kararı: Atılı suçlar nedeniyle adı geçenler hakkında Manisa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından genel hükümlere göre doğrudan soruşturma yapılması, men-i muhakeme kararının kaldırılması ve dosyanın ekli olarak Cumhuriyet Savcılığına gönderilmesine, kararın birer örneğinin Manisa Valiliği İl İdare Kurulu Müdürlüğü ile Manisa Celal Bayar Üniversitesi Rektörlüğüne iletilmesine 5.6.2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.