Çin’de siyasi ve askeri kulisleri sarsan gelişmeler yaşanıyor. Devlet Başkanı Xi Jinping, orduda art arda yürütülen soruşturmalar ve görevden almaların ardından dikkat çeken sert mesajlar verdi. Pekin’de düzenlenen yıllık parlamento toplantısı sırasında konuşan Şi, özellikle ideolojik sadakat ve yolsuzlukla mücadele konularında taviz verilmeyeceğini vurguladı.
Uzmanlara göre Şi’nin açıklamaları, son yıllarda Çin ordusunda görülen en büyük tasfiye dalgasının ortasında geldi ve doğrudan üst düzey askeri kadroları hedef aldı.
Başkent Pekin’de düzenlenen toplantıda konuşan Şi, ordu içindeki disiplinsizlik ve yolsuzluk iddialarına sert tepki gösterdi.
Şi, “Partiye sadakatsizliğini gizleyenler ve yolsuzluğa bulaşanların orduda yeri yoktur” diyerek askeri kadrolara açık uyarıda bulundu.
Bu sözler, son dönemde üst düzey generaller hakkında başlatılan soruşturmaların ardından geldi. Pek çok askeri yetkilinin görevden alınması ve bazı isimlerin kamuoyundan tamamen kaybolması Çin’de ciddi soru işaretlerine yol açmış durumda.
Gelişmelerin boyutu, Çin parlamentosundaki askeri temsil oranında da açıkça görülüyor.
National People's Congress içinde görev yapan askeri delegelerin sayısı 2023 yılında 281 iken bu yıl 243’e düştü.
Bu düşüş, orduda yürütülen kapsamlı soruşturmaların ve görevden almaların doğrudan yansıması olarak değerlendiriliyor.
Çin ordusunda başlayan temizlik dalgası ilk olarak stratejik öneme sahip füze ve nükleer silah gücünü yöneten birimlerde ortaya çıktı.
2023 yılında soruşturmalar, Çin ordusunun nükleer caydırıcılığından sorumlu olan People's Liberation Army Rocket Force içinde başlatıldı.
2024’te ise askeri ekipman ve modernizasyon süreçlerini yöneten Central Military Commission bünyesindeki Donanım Geliştirme Dairesi de soruşturmaların hedefi haline geldi.
Bu süreçte çok sayıda üst düzey komutan görevden alındı, bazıları ise yargı önüne çıkarıldı.
Soruşturma dalgası yalnızca generallerle sınırlı kalmadı. Çin’in iki eski savunma bakanı da süreçten ağır şekilde etkilendi.
Eski Savunma Bakanı Wei Fenghe ve bir diğer eski bakan Li Shangfu ordudan ve partiden ihraç edildi. Her iki isim de rüşvet ve görevi kötüye kullanma suçlamalarıyla yargılandı.
Bu gelişmeler, Çin’de askeri hiyerarşinin en üst seviyesine kadar uzanan bir temizlik operasyonu yürütüldüğünü gösteriyor.
Son dönemde soruşturma açılan veya görevden alınan isimler arasında çok sayıda kritik komutan bulunuyor.
Merkezi Askeri Komisyon’un üst düzey yöneticilerinden Orgeneral He Weidong ile Amiral Miao Hua hakkında yürütülen soruşturmalar sonucunda bu isimlerin de ordudan ve partiden ihraç edildiği bildirildi.
Soruşturmaların kapsamı o kadar geniş ki, kuvvet komutanlıkları ve cephe komutanlıklarının başındaki birçok üst düzey isim görevlerinden alındı.
Tasfiye süreci hâlâ devam ediyor.
26 Şubat’ta aralarında Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Li Qiaoming’in de bulunduğu 9 generalin parlamento üyeliği iptal edildi.
Bunun hemen ardından, eski Kara Kuvvetleri Komutanı Han Weiguo dahil üç emekli general de siyasi danışma organı olan Chinese People's Political Consultative Conference üyeliğinden çıkarıldı.
Analistlere göre Çin’de yaşananlar sıradan bir disiplin operasyonundan çok daha büyük bir dönüşümün işareti.
Uzmanlar, Xi Jinping’in orduda tam kontrol sağlamak ve askeri hiyerarşiyi yeniden yapılandırmak için kapsamlı bir temizlik süreci yürüttüğünü belirtiyor.
Bu gelişmeler, dünyanın en büyük ordularından biri olan Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nda dengelerin kökten değiştiğine işaret ediyor.
