Binlerce mahkûm ile ailelerinin yıllardır umutla beklediği düzenleme için kritik süreç resmen başladı. Gözler, cezaevlerinde kapsamlı değişiklikler öngören düzenlemenin Meclis’e sunulacağı ana çevrilmiş durumda; beklenti ve heyecan her geçen gün daha da artıyor.
50 Hükümlüye Tahliye İmkanı
AK Parti’nin uzun süredir üzerinde çalıştığı ve bu hafta TBMM’ye sunulması beklenen 11. Yargı Paketi son anda ertelendi. Ertelemenin temel nedeni, pandemi döneminde uygulanan infaz düzenlemesinden kaynaklanan “eşitsizlik” tartışmalarını gidermeye yönelik kapsamlı bir maddenin pakete eklenip eklenmeyeceğine ilişkin görüş ayrılıkları oldu. Ankara kulislerinde, bu maddenin 50 bin civarında hükümlü için tahliye imkânı doğurabileceği konuşuluyor.
Pandemi Dönemi İnfaz Uygulaması Yeniden Gündemde
Hatırlanacağı üzere, COVID-19 salgını sırasında açık cezaevlerinde bulunan hükümlüler için çıkarılan Geçici Madde 10, iki önemli düzenleme getirmişti:
Cezasının bitimine 5 yıl veya daha az kalan hükümlüler otomatik olarak denetimli serbestliğe ayrılmış, açık cezaevine geçmesine üç yıl kalanlara ise erken geçiş hakkı tanınmıştı. Ancak terör ve örgütlü suçlar kapsam dışında bırakılmıştı.
Bu imkândan yalnızca 31 Temmuz 2023’ten önce cezası kesinleşenler yararlanabildi. Aynı tarihten önce suç işleyip cezası daha sonra kesinleşenler ise kapsam dışı kalınca, ciddi bir eşitsizlik iddiası ortaya çıktı.
Eşitlik Tartışması Siyasi Gündeme Taşındı
Adalet Bakanlığı ve AK Parti kaynakları, “aynı suçu işleyen iki kişiden birinin yararlanıp diğerinin yararlanamamasının” Anayasa’nın eşitlik ilkesine aykırı olduğu görüşünde birleşiyor. Bu nedenle yeni düzenlemede esas alınacak kriterin “cezanın kesinleştiği tarih” değil, “suçun işlendiği tarih” olması planlanıyor.
Adalet Bakanı Yılmaz Tunç da geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, bu konuda düzenleme yapılabileceğinin sinyalini vermiş ve çok sayıda talep aldıklarını belirtmişti.
Cezaevlerinde Kapasite Krizi Derinleşiyor
İnfaz düzenlemesini yeniden gündeme taşıyan bir diğer etken, cezaevlerindeki doluluk oranı. Adalet Bakanlığı’nın 3 Kasım 2025 verilerine göre, Türkiye’de cezaevlerinde 428 bin 267 tutuklu ve hükümlü bulunuyor. Toplam kapasite ise 302 bin 886 ile sınırlı. Bu durum cezaevlerinde güvenlikten sağlık hizmetlerine kadar birçok alanda ciddi bir baskı oluşturuyor.
50 Bin Tahliye İhtimali
Yapılması beklenen düzenleme Meclis’ten geçerse, 31 Temmuz 2023’ten önce suç işlemiş olanların, cezaları ne zaman kesinleşirse kesinleşsin, kalan cezalarını denetimli serbestlik altında dışarıda infaz etmeleri mümkün olacak. Terör ve örgütlü suçlar kapsam dışında kalmaya devam edecek.
Kulis bilgilere göre ilk etapta 50 bin civarında hükümlünün yararlanması bekleniyor. Ancak mahkemelerde devam eden davaların sonuçlanma sürecine bağlı olarak bu sayının artabileceği ifade ediliyor.
“Af Değil, Düzenleme” Vurgusu
AK Parti ve Adalet Bakanlığı, yapılacak değişikliğin “af” niteliğinde olmadığı görüşünde ısrarcı. Ancak düzenlemeden binlerce hükümlünün tahliye edilecek olması, siyasette ve kamuoyunda “kısmi af” tartışmalarının yeniden alevlenmesine yol açtı.
MHP de uzun süredir bu düzenlemeyi destekleyen açıklamalar yapıyor. MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, aynı suçtan yargılanan kişiler arasında oluşan farkın giderilmesi gerektiğini vurgulayarak düzenlemenin bir an önce hayata geçirilmesini talep ediyor.
11. Yargı Paketi’nin Kaderi Bu Maddenin Şekline Bağlı
AK Parti, MHP ve Adalet Bakanlığı arasındaki görüşmeler sürerken, 11. Yargı Paketi’nin Meclis’e sunulması da gelecek haftaya ertelendi. Pakette yer alması beklenen infaz düzenlemesinin kapsamı, hem siyasi dengeyi hem de on binlerce hükümlünün geleceğini doğrudan etkileyecek.