WASHINGTON — ABD Başkanı Donald Trump ile Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, 79 yıl aradan sonra Beyaz Saray’da bir araya geldi.
Beyaz Saray kaynaklarından edinilen bilgilere göre, Şara yerel saatle 11.37’de Başkanlık konutuna giriş yaptı. Basına kapalı gerçekleşen görüşmede; Suriye’ye uygulanan yaptırımlar, savaş sonrası yeniden inşa süreci ve bölgesel güvenlik başlıkları masaya yatırıldı.
1946 yılında diplomatik ilişkilerin tesis edilmesinden bu yana hiçbir Suriye lideri Washington’a resmi ziyaret gerçekleştirmemişti. Bu yönüyle görüşme, iki ülke tarihindeki ilk üst düzey temas olma özelliği taşıyor.
Baas rejiminin sona ermesinin ardından göreve gelen Ahmed Şara, göreve gelişinden bu yana “ülkenin yeniden inşası” ve “uluslararası meşruiyetin güçlendirilmesi” hedeflerine odaklanıyor. Yeni Şam yönetimi, enerji, altyapı ve güvenlik alanlarında ABD’nin desteğini talep ediyor.
ABD’nin kısa süre önce Şara ve İçişleri Bakanı Enes Hattap’ı yaptırım listesinden çıkarması, iki ülke ilişkilerinde “diplomatik yumuşama” olarak değerlendiriliyor. Şam yönetimi, bu adımın ardından ekonomik yaptırımların da kademeli biçimde kaldırılmasını umuyor.
Görüşmenin ana gündem maddeleri arasında, Suriye’nin yeniden imar süreci için uluslararası yatırım kanallarının açılması ve ABD’li şirketlerin Suriye’de yatırım yapmasının teşvik edilmesi yer alıyor.
Şam yönetimi ayrıca, terör örgütü DEAŞ’a karşı ABD öncülüğünde kurulan Uluslararası Koalisyon’a katılma niyetini resmen iletti.
Suriye, ülkenin güneyinde İsrail’in Kuneytra ve Dera bölgelerinde sürdürdüğü askeri ihlallerin son bulması için Washington’dan diplomatik destek talep ediyor. Diğer yandan, ABD’nin Suriye’deki muhatabının yalnızca Şam yönetimi olması gerektiği yönünde net bir tutum benimsiyor.
Suriye hükümeti, terör örgütü PKK/YPG’nin çatı yapılanması olan SDG ile 10 Mart’ta imzalanan uzlaşı planının uygulanması konusunda ABD’nin yapıcı rol üstlenmesini bekliyor. Şara yönetimi, ülke bütünlüğü vurgusunu sürdürürken, tüm etnik grupların siyasi sürece katılımını teşvik ediyor.
Diplomasi çevreleri, görüşmeyi “ABD-Suriye ilişkilerinde yeni bir sayfa” olarak nitelendiriyor.
ABD’nin eski Suriye Özel Temsilcisi James Jeffrey, buluşmayı “Washington’un Suriye’de yeni yönetimle temkinli bir diplomatik açılım başlattığının göstergesi” sözleriyle değerlendirdi.
Atlantik Konseyi uzmanı Ömer Özkızılcık ise, “Şara yönetimi ABD’ye güvenlik merkezli bir ortaklık öneriyor. Bu temas, hem Şam’ın meşruiyet arayışını hem de ABD’nin bölgedeki yeni stratejisini yansıtıyor.” dedi.
Beyaz Saray’daki zirve öncesinde Şara, Washington’daki temasları kapsamında Uluslararası Para Fonu (IMF) Genel Merkezi’ni ziyaret etti. IMF Başkanı Kristalina Georgieva, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda,
“Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’yı ağırlamak bir onurdu. Suriyelilerin hak ettikleri ekonomik dönüşüm için IMF’nin teknik desteğini sürdürmeye hazırız.” ifadelerini kullandı.
Şara ayrıca, ABD’de yaşayan Suriyelilerle bir araya gelerek ülkenin yeniden inşasında diaspora desteğinin önemini vurguladı.
Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, gurbetçilerin katkılarını “ülkenin geleceği için paha biçilmez” olarak nitelendirirken, ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack ise “Suriye’nin uluslararası sisteme yeniden entegrasyonu sürecinde yapıcı işbirliği içinde olacaklarını” ifade etti.
Uzmanlara göre, bu ziyaret ABD ile Suriye arasında uzun süredir kopuk olan diplomatik kanalların yeniden tesis edilmesi açısından tarihi bir dönüm noktası olabilir.
Görüşmeden, yaptırımların gevşetilmesi, yeniden inşa fonlarına erişim ve bölgesel istikrarın sağlanması yönünde somut adımlar çıkması bekleniyor.
