Bakan Mehmet Şimşek’in talimatıyla denetimler yoğunlaştırılırken, yaklaşık 50 bin mükellef mercek altına alındı ve yapılan incelemeler sonucunda 220 milyar lirayı aşan ceza uygulandı.

Yapay Zekâ Destekli Denetim Modeli: Riskli Alanlara Odaklanıldı

Bakanlık, vergi incelemelerinde çok kaynaklı verileri yapay zekâ destekli analiz sistemleriyle değerlendirerek riskli alanlara yoğunlaştı. Akaryakıt sektöründeki kayıt dışılığın önlenmesi için devreye alınan Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi (UTTS) de denetimlerin etkinliğini artırdı.

50 Bin Mükellef İncelendi, 220 Milyar Lira Ceza Kesildi

2025 yılında aktif hâle getirilen e-İnceleme Sistemi, vergi incelemelerinin dijital ve güvenli bir şekilde yürütülmesine imkân tanıdı. Yılın 10 ayında:

• 50 bin mükellef incelendi,
  
   
• 220 milyar lirayı aşan vergi ve ceza önerildi,
  
   
• 83 bin izaha davet işlemi yapıldı,
  
   
• Bu kapsamda 6 milyar lira vergi tahakkuk ettirildi.
  
   

Saha Denetimlerinde Rekor: 1,1 Milyon Kontrol Yapıldı

Geçen yıl başlatılan “Beyanname Gözetim Programı” kapsamında 40 bin mükellef incelendi; 17 bin 437 mükellef matrah artırımına giderek 32 milyar liralık ek gelir beyan etti.

“Yüksek Gelir Grupları Gözetim ve Uyum Programı” ile herhangi bir gelir bildirmeyen 10 bin şirket ortağı yeniden değerlendirilerek riskli mükellef listesine alındı. Bunlardan 2 bin 843’ü toplam 15 milyar lira matrah artışı gerçekleştirdi.

2024 ve 2025 yıllarında yapılan saha denetimleri ise dikkat çekici boyuta ulaştı:

• 2024’te 1 milyon 125 bin denetim,
  
   
• 2025’in ilk 9 ayında 1 milyon 110 bin denetim yapıldı.
  
   

Hasılat tespiti uygulaması kapsamında yılın 9 ayında 253 bin ilave denetim gerçekleştirildi.

Gayrimenkulde Gerçek Değer Tespiti: 1,2 Milyar Liralık Ek Harç

Mekânsal Veri Analizi Programı ile gayrimenkullerin gerçek alım-satım bedellerinin belirlenmesine yönelik çalışmalar hız kazandı. Son 6 ayda mükellefler, bu tespitler sonucunda 1,2 milyar lira ilave harç ödeyerek beyan etti.

Beyanname Sayıları Rekor Kırdı: 473 Bin Kişi İlk Kez Beyanname Verdi

Kayıt dışılıkla mücadelenin etkisi, beyanname sayılarında da güçlü şekilde hissedildi. Buna göre:

• 2024 yılına ait kira, ücret, menkul sermaye iradı ve diğer kazançlara ilişkin beyanname sayısı %24 artışla 2 milyon 248 bine çıktı.
  
   
• Hesaplanan vergi tutarı iki katına yükseldi.
  
   
• 473 bin mükellef ilk kez beyanname verdi.
  
   
• Gayrimenkul sermaye iradı mükellef sayısı 2022’de 2,25 milyondan 2025 Eylül itibarıyla 3,2 milyon kişiye ulaştı.
  
   
• Ticari, zirai ve serbest meslek kazançlarına ilişkin beyanname sayısı 2,7 milyonu aştı, beyan edilen vergi ise %90 artarak 143,7 milyar liraya yükseldi.
  
   
• Gelir vergisi beyanname sayısı 2024 yılında 5 milyona ulaştı.
   

Mükellef Hakları İçin Yeni Standartlar Yolda

Bakanlık, vergi incelemelerinin adil, şeffaf ve mükellef haklarına uygun şekilde yürütülmesi için denetim standartlarına yönelik çalışmalarını da tamamladı. Bu standartların önümüzdeki günlerde açıklanması bekleniyor.