Savunmadan nükleer enerjiye, yapay zekâdan dev yatırım paketlerine uzanan geniş kapsamlı bir dizi anlaşma imzalandı. Washington semalarında savaş uçaklarının uçtuğu tören, diplomatik mesajları kadar sembolik havasıyla da dikkat çekti.
Trump yönetimi, Suudi Arabistan’a F-35 savaş uçaklarının satışına resmen onay verdi. Bu karar, ABD’nin İsrail dışındaki bir Ortadoğu ülkesine ilk kez F-35 satışı anlamına geliyor. Açıklamada ayrıca Riyad’ın 300 adet Amerikan tankı alımını da içeren geniş ölçekli bir savunma paketinin onaylandığı vurgulandı.
Trump, Suudi Arabistan’ın İsrail’inkine eşdeğer modernizasyon seviyesinde F-35 talebini desteklediklerini belirterek, “Her iki ülke de bizim büyük müttefikimiz. En üst düzey donanıma sahip olmaları gerektiğini düşünüyorum” ifadelerini kullandı.
Veliaht Prens Selman, ABD’ye yönelik mevcut yatırım tutarlarını 600 milyar dolardan yaklaşık 1 trilyon dolara yükseltme kararı aldıklarını açıkladı. Trump ise bu rakamı “harika bir gelişme” olarak nitelendirdi.
Selman ayrıca yarı iletken teknolojilerine yönelik 50 milyar dolarlık ilk yatırım planını duyurdu; bu tutarın uzun vadede yüz milyarlarca dolara çıkabileceğini belirtti.
Beyaz Saray, iki ülkenin sivil nükleer enerji işbirliği anlaşmasını resmen tamamladığını açıkladı. Anlaşma, ABD nükleer teknolojisinin Suudi Arabistan’a açılmasını sağlarken, “nükleer silaha dönüşmeyecek” güvencesi özellikle vurgulandı. Bu çerçevenin, milyarlarca dolarlık uzun vadeli işbirliğinin yasal temelini oluşturacağı kaydedildi.
Washington ve Riyad, kritik minerallerin tedarik zincirinin güvence altına alınması için yeni bir çerçeve anlaşması imzaladı. Ayrıca Yapay Zekâ Mutabakat Zaptı ile Suudi Arabistan’ın Amerikan yapay zekâ sistemlerine erişiminin güçleneceği, ABD’nin de bu teknolojileri “yabancı etkiden koruma” kapasitesini artıracağı ifade edildi.
Yaklaşık 7 yıl sonra ilk kez Beyaz Saray’da ağırlanan Muhammed bin Selman için düzenlenen resmi törende F-35 ve F-15 savaş uçakları Washington üzerinde uçuş yaptı. Trump, Selman için “Çok uzun zamandır yakın dostum. İnsan hakları ve diğer alanlarda yaptıkları inanılmaz” ifadelerini kullandı.
Trump ve Selman, görüşmede Abraham Anlaşmaları ve İsrail–Filistin meselesini de ele aldı. Trump, “İki devletli çözüm dâhil birçok konuyu konuştuk. Yakında daha ayrıntılı görüşeceğiz” dedi.
Veliaht Prens ise Suudi Arabistan’ın Abraham Anlaşmaları’na katılmaya olumlu yaklaştığını ancak bunun için iki devletli çözümün net şekilde güvence altına alınması gerektiğinin altını çizdi.
Trump, Suudi Arabistan’ın Gazze’nin yeniden inşasında önemli rol oynayacağına inandığını belirtti. Selman ise bölgedeki barışı desteklediklerini ifade ederek, “İsraillilerin ve Filistinlilerin barış içinde birlikte yaşayacağı bir geleceği mümkün kılmak için çalışıyoruz” dedi.
Trump, Suriye’ye yönelik yaptırımların kaldırılmasında Veliaht Prens Selman’ın ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kritik rol oynadığını açıkladı. “İkisinin destekleriyle yaptırımları kaldırdık ve şu ana kadar sonuçlar oldukça iyi” dedi.
ABD ile Suudi Arabistan arasındaki ekonomik işbirliğinde yeni bir dönem başladı. İki ülkenin Hazine ve Maliye bakanlıkları arasında imzalanan anlaşmalarla, sermaye piyasalarında ortak standartların geliştirilmesi, finansal kurumlar arasındaki işbirliğinin derinleştirilmesi ve ticarette tarife dışı engellerin azaltılması hedefleniyor. Bu adımlar, iki ülkenin ekonomik ilişkilerini daha entegre ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturmayı amaçlıyor.
