Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suriye’nin başkenti Şam’da yaptığı açıklamalarla hem bölgeye hem küresel güç merkezlerine net mesajlar verdi. “SDG Suriye’ye entegre olmalı” vurgusu yapan Fidan, İsrail’in bölgesel istikrarı baltalayan hamlelerine de sert sözlerle dikkat çekti.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan; Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve MİT Başkanı İbrahim Kalın ile birlikte Şam’a kritik bir çalışma ziyareti gerçekleştirdi. Ziyaret, Türkiye’nin Suriye politikasında yeni bir evreye girildiğinin en açık göstergesi olarak yorumlandı.
Bakan Fidan, ziyaretin ardından Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ile ortak basın toplantısı düzenledi. Toplantı, yalnızca ikili ilişkiler açısından değil, Orta Doğu’nun geleceği açısından da dikkatle takip edildi.
Basın toplantısında Türk dış politikasının yeni vizyonunu detaylarıyla anlatan Bakan Fidan, “Türkiye Yüzyılı” hedefinin altını kalın çizgilerle çizdi. Türkiye’nin yakın coğrafyasında güvenlik ve refah üreten bir düzen kurucu rol üstlendiğini vurgulayan Fidan, şu ifadeleri kullandı: “Ufkumuzun sınırları yoktur. Türkiye’nin her daim söyleyecek özgün bir sözü, masaya koyacak kendi doktrini vardır ve olacaktır.”
Bu sözler, Türkiye’nin artık başkalarının çizdiği çerçeveler içinde değil, kendi stratejik aklıyla hareket ettiğinin ilanı olarak değerlendirildi.
Dünyanın kaotik bir döneme girdiğini belirten Fidan, mevcut uluslararası sistemin iflas ettiğine dikkat çekti. Fizikteki “entropi” kavramına atıf yapan Fidan, küresel güvenlik mimarisinin sahipsiz bırakıldığını ifade ederek şu çarpıcı değerlendirmeyi yaptı: “Düzensizlik kendi haline bırakılırsa sürekli artar. Bugün maalesef küresel güvenlik mimarisi kendi haline bırakılmıştır.”
Hakan Fidan, Türkiye’nin bu kaotik dünyada nasıl yol aldığını da detaylandırdı. Dışişleri Bakanlığı’nın üç temel sütun üzerine yeniden inşa edildiğini açıklayan Fidan, bu yaklaşımın Türkiye’ye stratejik üstünlük kazandırdığını belirtti.
Bakanlık, adeta bir “veri merkezi” gibi çalışıyor. Türkiye’nin hangi sahada hangi imkânlara sahip olduğu anlık olarak takip ediliyor.
Reaktif değil, proaktif bir dış politika yürütüldüğünü vurgulayan Fidan, “Kriz kapıya dayandığında değil, daha gelmeden Türkiye’nin pozisyonu belirleniyor” dedi.
Güvenlikten ekonomiye, enerjiden kültüre kadar tüm dış ilişkiler artık tek bir bütüncül perspektifle ele alınıyor.
Konuşmasının en dikkat çeken bölümlerinden biri Gazze oldu. 7 Ekim 2023’ten bu yana yaşananların insanlık tarihine kara bir leke olarak geçtiğini söyleyen Fidan, Türkiye’nin bu süreçte küresel vicdanın sesi olduğunu vurguladı. “Batı başkentlerinde dahi iki devletli çözüm konuşuluyorsa, bunda Türkiye’nin ilkeli ve ısrarlı diplomasisinin payı büyüktür.”
Bakan Fidan, Suriye’de istikrarın sağlanmasının yalnızca güvenlik değil, ekonomi açısından da tarihi fırsatlar sunduğunu belirtti. Suriye üzerinden Arap dünyasına, oradan Türkiye’ye ve Avrupa’ya uzanan yeni bir ticaret hattının fiilen mümkün hale geldiğini söyledi.
Özellikle tekstil, enerji ve altyapı alanlarında Türk firmaları için büyük fırsatlar bulunduğuna dikkat çekildi.
Basın toplantısında SDG ile yürütülen görüşmelere dair çarpıcı açıklamalar da geldi. Suriyeli yetkililer, 10 Mart anlaşmasına rağmen SDG’nin entegrasyondan uzak bir tutum sergilediğini ifade etti.
Hakan Fidan ise asıl sorunun kaynağına işaret ederek şu sözleri kullandı: “SDG’nin bazı faaliyetlerini İsrail ile koordinasyon içinde yürütmesi, Şam ile sürdürülen müzakerelerde ciddi bir engel oluşturuyor.”
Fidan, Suriye’nin istikrarının Türkiye’nin istikrarı anlamına geldiğini bir kez daha vurguladı.
Toplantının en sansasyonel başlıklarından biri ise ABD yaptırımları oldu. Bakan Fidan, Suriye’ye ağır ekonomik yaptırımlar getiren Sezar Yasası’nın kaldırıldığını açıkladı.
Bu gelişmenin bölgeye yatırım çekilmesi açısından tarihi bir eşik olduğunu belirten Fidan, Amerikan yönetimine ve özellikle ABD Başkanı Trump’a teşekkür etti. “Sezar Yasası’nın kaldırılması Suriye halkı için büyük bir fırsattır. Bu adım, bölgesel istikrara yapılmış önemli bir katkıdır.”
Şam’dan verilen bu mesajlarla Türkiye, yalnızca Suriye denkleminde değil, Orta Doğu’nun geleceğinde de belirleyici aktör olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Diplomasi, güvenlik, ekonomi ve insani boyutlarıyla Türkiye’nin bölgeye yön veren gücü Şam’dan dünyaya ilan edildi.
