Ramazan ayının başlamasıyla birlikte milyonlarca kişi oruç tutmaya başladı. Ancak gün boyu süren açlık ve susuzluk kadar, sahur ve iftar sonrası yapılan hatalar da sağlığı ciddi şekilde etkileyebiliyor. Özellikle ilk günlerde yapılan bilinçsiz tercihler; reflüden hazımsızlığa, tansiyon problemlerinden kilo artışına kadar pek çok soruna kapı aralayabiliyor.
Gastroenteroloji Uzmanı Sibel Tetik, Ramazan ayında en sık yapılan hataları ve dikkat edilmesi gereken kritik noktaları anlattı.
Uzmanlara göre en yaygın hata, sahurdan hemen sonra yatağa gitmek. Özellikle mide hassasiyeti olan kişiler için bu durum adeta davetiye çıkarıyor.
Dr. Tetik'e göre; sahurda fazla ve ağır yemek yiyip ardından uzanmak, mide asidinin yemek borusuna kaçmasına neden olabiliyor. Bu da reflü ataklarını tetikliyor. Uzun süreli açlık sonrası mide hareketleri yavaşladığı için sindirim sistemi daha da hassas hale geliyor.
Özellikle gastrit, ülser ve reflü hastalarının çok daha dikkatli olması gerekiyor.
Mide kanaması öyküsü bulunanlar, aktif ülser hastaları ve ciddi reflü sorunu yaşayan kişiler için Ramazan öncesi doktor kontrolü şart. Tedavisi tamamlanmamış mide rahatsızlıkları olanların oruç tutması sağlık açısından risk oluşturabiliyor.
Hafif mide şikâyeti olan kişiler ise uygun diyet ve ilaç desteğiyle süreci daha sağlıklı geçirebiliyor.
Uzmanlara göre iftarı birden ağır yemeklerle açmak sindirim sistemini zorluyor. Özellikle sebze ve yoğurt bazlı çorbalar hem mideyi rahatlatıyor hem de tokluk hissini artırıyor.
Beynin doyma sinyalinin yaklaşık 10–15 dakika içinde geldiğini hatırlatan Dr. Tetik, çorbadan sonra kısa bir ara verilmesini öneriyor. Bu küçük mola, aşırı yemenin önüne geçebiliyor.
Ramazan boyunca lifli ve kabuklu meyvelerin tüketilmesi bağırsak hareketlerini düzenliyor. Uzmanlara göre bu tür besinler hem uzun süre tok tutuyor hem de vitamin desteği sağlıyor.
Uzun süren açlık sonrası hızlı ve kontrolsüz yemek yemenin; şişkinlik, gaz ve mide ağrısına yol açabileceği belirtiliyor.
Bir diğer kritik nokta ise iftar sonrası tamamen hareketsiz kalmak. Uzmanlar, iftardan yaklaşık bir saat sonra yapılacak 45–60 dakikalık tempolu yürüyüşün hem sindirimi kolaylaştırdığını hem de metabolizmanın yavaşlamasını önlediğini belirtiyor.
Bu alışkanlık, Ramazan boyunca kilo kontrolüne de yardımcı oluyor.
Sahur sofralarında ağır, yağlı ve tuzlu yiyecekler büyük risk oluşturuyor. Özellikle hipertansiyon ve kalp hastalığı bulunan kişilerin kızartma, hamur işi ve aşırı tuzlu besinlerden kaçınması gerekiyor.
Uzmanlara göre ideal sahur; süt, yumurta, tam buğday ekmeği, sebzeler, hafif çorbalar ve zeytinyağlı yemeklerden oluşmalı. Ama en önemli kural net: sofradan tıka basa doymadan kalkmak.
Ramazan'da en sık yapılan hatalardan biri de susama hissini beklemek. Oysa gün içinde yaşanacak sıvı kaybının telafisi için iftardan sahura kadar düzenli aralıklarla su tüketmek gerekiyor.
Ayran, taze sıkılmış meyve-sebze suları ve bol su tüketimi; hem mineral kaybını azaltıyor hem de halsizliğin önüne geçiyor. Ayrıca günün en sıcak saatlerinde güneşte kalmamak ve aşırı efordan kaçınmak da büyük önem taşıyor.
Ramazan, doğru beslenildiğinde vücudun dinlendiği ve yenilendiği bir dönem olabilir. Ancak bilinçsizce yapılan küçük hatalar, bu süreci sağlık sorunlarına dönüştürebilir. Uzmanlara göre çözüm basit: Dengeli beslenin, yavaş yiyin, bol su için ve sahurdan sonra hemen yatağa gitmeyin.